منابع محلی در ولایت تخار به رسانهها گفتهاند که شرکتهای متعلق به مقامهای طالبان با پیمکاران چینی شان حفاریهای غیر قانونی را در حریم شهر ۲۳۰۰ ساله «آیخانم» در نزدیکی مرز با تاجیکستان آغاز کردهاند که نگرانیهای جدی از آسیب دیدن این مجمع آثار ارزشمند باستانی را به همراه داشته است.
به گفته منابع، حفاریهای غیرمجاز توسط مقامهای طالبان با همکاری شرکتهای چینی در حریم شهر باستانی آیخانم، با هدف استخراج طلا در ساحات «قلهحصار» و «آیخانم» در حال انجام است و توسط ذبیحالله انصاری، رییس اطلاعات و فرهنگ طالبان در تخار رهبری میشود.
بر اساس گزارشها شماری از مهندسان و کارمندان وابسته به شرکتهای چینی نیز در این فعالیتها حضور دارند و گفته میشود از حمایت برخی چهرههای محلی برخوردارند.
مجتمع باستانی آیخانم در نزدیکی مرز تاجیکستان با قدمتی بیش از ۲۳۰۰ سال و ترکیبی از معماری یونانی و هندی، یکی از ارزشمندترین ساحات باستانی با آثار ارزشمند تاریخی کشور به شمار میرود که در فهرست موقت میراث جهانی یونسکو ثبت شده است.
مقامهای طالبان و پیمانکاران چینی آنان در گذشته نیز بارها متهم به تاراج منابع معدنی ولایتهای تخار و بدخشان شدهاند.
مردم این ولایتها بارها در واکنش به استخراج بیرویه معادن و عدم مشارکت مردم محل در این روند، دست به اعتراض زده اما طالبان اعتراضها را سرکوب کرده و به کار خویش ادامهاند.
چند روز پیش رسانهها به نقل از فرمانده مرزبانی تاجیکستان در شهرستان شهر بزرگ ولایت بدخشان نیز گزارش دادند که وی از ادامه کار حفاری شرکتهای چینی و طالبان در ساحل رود آمو هشدار داده و گفته است که شرکتهای حفاری با تخریب دیوارهای استحکامی وارد حریم ارضی تاجیکستان شدهاند.
در تخار و بدخشان بارها طالبان محلی و طالبان پشتونتبار جنوبی نیز بر سر استخراج معادن با هم درگیری های خونین داشتهاند.
