نورالله نوری، وزیر سرحدات طالبان، در اظهارات هشدارآمیزی خطاب به وزیر دفاع پاکستان گفته که نباید به توانایی نظامی کشورش «بنازد» و «صبر افغانها» را امتحان کند.
او خطاب به مقامهای پاکستانی گفت که از سرنوشت امریکا و روسیه در افغانستان عبرت بگیرند.
وزیر سرحدات اقوام و قبایل طالبان خطاب به وزیر دفاع پاکستان گفته است: «تو باور داری که پیرمردان و جوانان پشت سرت خواهند آمد؟»
وی افزوده که برخلاف امریکا و روسیه، پاکستان از افغانستان دور نیست و «دو طرف در پنجاب و سند متصل هستند.»
اشاره این مقام طالبان به متصل بودن پنجاب و سند، به معنای اعتقاد طالبان به لزوم الحاق بخشی از سرزمینهای پاکستان تا پل اتک به افغانستان تعبیر شده است.
مقامهای طالبان مرز رسمی میان پاکستان و افغانستان را برسمیت نمیشناسند و بر این موضع حکومتهای قبلی پافشاری دارند که خط دیورند مرز رسمی نیست بلکه خط فرضی است و بخشی از سرزمین پاکستان باید به افغانستان ملحق شود. این ادعایی است که مقامهای پاکستانی آن را به شدت رد کرده و آن را تهدید تمامیت ارضی کشور شان میخوانند.
چند روز پیش، معاون وزیر امور داخله طالبان یک نقشه افغانستان را رونمایی کرد که مرز افغانستان را تا پل اتک در پاکستان نشان میدهد. اقدامی که از سوی آگاهان تحریک آمیز و به معنای تهدید تمامیت ارضی پاکستان تعبیر شده است.
ادعای طالبان در مورد برسمیت نشناختن خط مرزی دیورند به این استدلال استوار است که پشتونها در دو سوی مرز دیورند زندگی میکنند و این خط پشتونها را از هم جدا کرده است. تاریخ پژوهان اما میگویند که خط دیورند از سوی چندین پادشاه افغانستان امضا شده و یک خط رسمی بینالمللی است.
وزیر سرحدات طالبان تاکید کرده که پاکستان نباید به توان نظامی خود مغرور شود و صبر و حوصله ملت «شجاع» افغانستان را آزمایش کند.
اظهارات هشدارآمیز وزیر سرحدات طالبان در حالی بیان میشود که هیأتهای طالبان در استانبول ترکیه برای مذاکره رفتهاند. هرچند گفته میشود که مذاکرات بدلیل درگیریهای مرزی دیروز، معلق شده اما همچنان انتظار میرود که طرفین به میز مذاکره برگردند.
اظهارات این وزیر طالبان در واقع پاسخی به اظهارات مقامهای پاکستانی است. پیشتر وزیر دفاع پاکستان گفته بود که اگر مذاکرات استانبول به نتیجه نرسد، اسلامآباد وارد جنگ مستقیم با طالبان خواهد شد.
با این حال، وزیر سرحدات در رژیم طالبان دارای اختیارات زیادی نیست و یک مقام غیرنظامی است. ناظران میگویند، وزیر دفاع طالبان و وزیر امور داخله این گروه که اختیارات نظامی دارند و میتوانند دستور جنگ را بدهند، در برابر تهدیدهای لفظی مقامهای پاکستانی خاموشی اختیار کردهاند. خاموشیای که برخی از مقامهای ملکی این گروه تلاش میکنند آن را تلافی کنند. به اعتقاد ناظران، خاموشی وزیر دفاع و داخله طالبان، بازتاب ترس و نگرانی آنان از وقوع یک جنگ تمام عیار با پاکستان است. جنگی که اگر به وقوع بپیوندد، طالبان توان پیشبرد آن را ندارد.
اصولاً در مقابل تهدیدهای لفظی وزیر دفاع پاکستان باید وزیر دفاع طالبان پاسخ بدهد. اما ملا یعقوب وزیر دفاع طالبان به گونه پرسش برانگیزی پس از آنکه از دوحه قطر برگشت و یک دور مذاکره با وزیر دفاع پاکستان انجام داد، خاموش شده و از انظار عمومی کناره گرفته است. دلیل این امر زیاد روشن نیست. در دور سوم، مذاکرات را عبدالحق وثیق رییس استخبارات طالبان پیش میبرد.
برغم آنکه مقامهای پاکستان لحن بسیار صریح، تهدیدآمیز و حتا اهانتآمیز در برابر طالبان در پیش گرفتهاند و وزیر دفاع پاکستان در فاصلههای زمانی کوتاه علیه طالبان بیانیه صادر میکند، خاموشی مقامهای ارشد طالبان، به ویژه وزیر دفاع این گروه، و بیان مواضع طالبان از زبان مقامهای ملکی و فاقد صلاحیت نظامی، همچنان به پرسش بزرگتر مبدل میشود.
نویسنده: بهرام بهین