سازمان آموزشی، علمی و فرهنگی سازمان ملل متحد-یونسکو، روز پنجشنبه، ۱۵عقرب/آبان، در چهل و سومین نشست این سازمان، منشور کوروش بزرگ را بهعنوان «نماد جهانی حقوق بشر و تنوع فرهنگی» به رسمیت شناخت.
این تصمیم به اتفاق آرای تمام اعضای این نهاد سازمان ملل متحد و در شهر سمرقند ازبیکستان گرفته شد.
یونسکو منشور کوروش بزرگ را «سندی بنیادین در تاریخ تمدن بشری» و «نخستین نمود مکتوب از اصول آزادی، عدالت، مدارا و احترام به تنوع فرهنگی» توصیف کرد.
در قطعنامهای که در نشست روز گذشته صادر شد، یونسکو موظف شده تا «آموزههای منشور کوروش بزرگ را در برنامههای آموزشی، فرهنگی و حقوق بشری خود تقویت کند.»
پذیرش منشور کوروش بزرگ به عنوان نماد جهانی حقوق بشر و تنوع فرهنگی از سوی ایران و تاجیکستان مشترکاً به یونسکو پیشنهاد شده بود.
استوانه یا منشور کوروش بزرگ چیست و چگونه پیدا شد؟
استوانهٔ کوروش یا منشورِ کوروش لوحی از گِل پخته است که در سال ۵۳۸ پیش از میلاد به فرمانِ کوروش بزرگ هخامنشی نگاشته شد. این استوانه در موزیم بریتانیا نگهداری میشود و بخشهایی از آن شکسته و مفقود شده است.
نسخهٔ دیگری از متنِ استوانه بر روی دو قطعه لوحِ گِلی در سال ۱۹۷۱، توسط پاول-ریچارد برگر کشف شد. این قطعهٔ بزرگ میخی از استوانهٔ کوروش در دانشگاه ییل در ایالات متحدهٔ آمریکا کشف گردید که سطرهای ۳۶ تا ۴۵ متن کتیبه را شامل میشود. آنها نیز در مجموعهٔ بابِلیِ موزهٔ بریتانیا هستند و بازماندهٔ نسخهٔ بایگانیشدهٔ همین استوانه دانسته میشوند.
منشور کوروش در سال ۱۸۷۹ میلادی (۱۲۵۸ خورشیدی) توسط هرمزد رسام در جریان کاوشهای او در بابِل، بر تپهٔ موسوم به عَمران در نیایشگاه اِسَگیله در شهرِ بابِلِ باستانی پیدا شد.