«آسیا پلس» از رسانههای روسی مستقر در تاجیکستان، در یک مقاله تحلیلی پیرامون تهدیدهای امنیتی آسیای میانه نوشته که کشورهای آسیای مرکزی در سالهای آینده با مجموعهای از تهدیدهای امنیتی، اقلیمی و اجتماعی روبهرو خواهند بود که مهمترین تهدید، گسترش فعالیت گروههای افراطی مستقر در افغانستان از جمله طالبان و سایر سازمانهای تندرو است که میتواند امنیت منطقه را به چالش بکشد.
در این گزارش آمده است که پس از تسلط طالبان، کشورهای آسیای مرکزی بهویژه تاجیکستان، تلاش کردند با مقامات جدید کابل تماس برقرار کنند تا خطر گسترش افراطگرایی و نفوذ گروههای تروریستی را کاهش دهند. با این حال، به گفته نویسنده، حضور گروههایی مانند «داعش»، «القاعده»، «سازمان اتحاد جهاد اسلامی» و «کتیبۀ امام بخاری» در خاک افغانستان همچنان منبع اصلی تهدید برای این کشورها است.
گزارش میافزاید که بسیاری از این گروهها تجربه جنگ در سوریه و عراق را دارند و اکنون تمرکز خود را بر فعالیت در مناطق مرزی افغانستان با آسیای مرکزی گذاشتهاند. بهویژه در مرز تاجیکستان، در سالهای اخیر حوادث امنیتی بیشتری نسبت به سایر نقاط گزارش شده است.
آسیا پلس به نقل از کارشناسانی که با آنان گفتوگو کرده، نوشته که در شرایط افزایش تدابیر ضدتروریستی در کشورهای منطقه، گروه «ولایت خراسان» وابسته به داعش و دیگر سازمانهای افراطی با استفاده از فناوریهای نوین و فضای مجازی در پی ایجاد «هستههای خفته» و جذب هواداران جدید هستند.
این رسانه در ادامه نوشته که طالبان در حال حاضر تهدید نظامی مستقیم برای کشورهای آسیای مرکزی به شمار نمیآیند، اما از حضور گروههای تروریستی در خاک افغانستان بهعنوان ابزار فشار سیاسی و دیپلماتیک برای نزدیکی با کشورهای همسایه استفاده میکنند.
در بخشی از گزارش آمده است که منابع مالی و پشتیبانی بسیاری از این گروههای تروریستی از خارج از افغانستان تأمین میشود و برخی نهادهای اطلاعاتی از آنها برای پیشبرد اهداف ژئوپولیتیکی خود بهره میبرند.
آسیا پلس همچنین به بحرانهای اقلیمی در منطقه اشاره کرده و نوشته است که خشکسالی، کمبود منابع آب و پیامدهای تغییرات اقلیمی میتواند بحرانهای اقتصادی و اجتماعی را در کشورهای آسیای مرکزی تشدید کند و در نهایت بستر مناسبی برای رشد افراطگرایی داخلی فراهم سازد.
در پایان گزارش تأکید شده است که تنها از راه همکاریهای منطقهای و هماهنگی امنیتی میان کشورهای آسیای مرکزی میتوان از گسترش تهدیدات تروریستی و بحرانهای اقلیمی جلوگیری کرد.
