خبر برسمیتشناسی طالبان از سوی مسکو با واکنشها و انتقادهای گسترده مواجه شده است.
روز گذشته، سفیر روسیه در کابل اعلام کرد که رژیم طالبان به پیشنهاد وزیر امور خارجه روسیه از سوی ولادیمیرپوتین رییس جمهوری این کشور برسمیت شناخته شده است.
نصیر احمد فایق، نماینده دایمی افغانستان در سازمان ملل، گفته است که این حرکت سیاسی به نفع طالبان بوده و برعکس تاثیرات منفی آن به مردم افغانستان به مراتب بیشتر و طولانی مدت خواهد داشت.
آقای فایق در صفحه ایکس خود نگاشته است که به رسمیت شناختن این گروه از سوی کشورهایی که در بیست سال گذشته حامی طالبان بودهاند، قابل تعجب نیست.
او افزوده است که:«پرسش این است که آیا این شناسایی تاثیری در وضیعت سیاسی، اقتصادی، اجتماعیی و بشری و مردمی که با فقر، بیکاری و بیسرنوشتی مواجهاند، خواهد داشت و یا خیر؟ پاسخ روشن است که این حرکت سیاسی تاثیر منفی بر مردم افغانستان دارد.»
جبهه آزادی افغانستان، گفته که «به رسمیت شناختن امارت خودخواندهگروه طالبان، مشوق افراطگرایی و تروریسم است.»
در اعلامیه جبهه آزادی، از تصمیم مسکو ابراز تأسف و نگرانی شده و تصریح گردیده که«بهرسمیت شناختن امارت طالبانی در افغانستان، در حقیقت به معنای رسمیتدادن به گروههای هراسافکن و از میان برداشتن موانع براندازی نظم مبتنی بر قانون اساسی در سراسر منطقه است.»
جبهه آزادی افغانستان افزوده است: «قدرتگیری گروههای تروریستی مانند تحریک طالبان پاکستان، انصارالله تاجیکستان، جنبش اسلامی اوزبیکستان، داعش خراسان، القاعده، حزبالتحریر و سایر شبکههای افراطی مسلح در منطقه، بهویژه آسیای میانه که اخیراً دایرهی اقدامات تروریستی آنها به خاک روسیه نیز رسیده است، نتیجهی مستقیم غصب قدرت سیاسی در افغانستان توسط گروه طالبان است.»
این جبهه گفته است که «خطر تروریزم و افراطگرایی مذهبی در دروازههای آسیای میانه، واقعی و عینی است و این اقدام، بیهیچ تردیدی، بهمنزله فراخوانی تروریزم و بنیادگرایی به آسیای میانه و فراتر از آن تلقی خواهد شد.»
در بخش دیگر اعلامیهی «جبهه آزادی افغانستان» نیز آمده است که « به رسمیت شناختن امارت طالبانی از سوی کشوری بزرگ و متمدن مانند روسیه، چراغ سبزی برای همهی گروههای همسنخ طالبان است که هماکنون زیر بیرق امارت طالبانی، در تدارک برپایی رژیمهای مشابه در جمهوریهای آسیای میانه هستند. این اقدام، آنها را بیش از پیش به دستیابی به اهداف فرامرزیشان امیدوار و باانگیزه خواهد ساخت. مشروعیتبخشی به دار و دستهای مسلح که الهامبخش گروههای تروریستی و افراطی منطقه است، هزینههای سنگینی برای همه بازیگران صحنهی افغانستان در پی خواهد داشت.»
جبهه آزادی افغانستان همچنین با اشاره به سیاستهای طالبان علیه مردم افغانستان گفته است که «بهرسمیتشناختن رژیم تروریستی طالبان، جفایی بزرگ در حق مردم افغانستان و برخلاف روابط تاریخی و دیرینهی میان مردمان افغانستان و روسیه خواهد بود.»
شهرزاد اکبر، رییس پیشین کمیسیون حقوق بشر افغانستان، به رسمیت شناسی رژیم طالبان توسط روسیه، را اقدام «وحشتناک و خشمآور» خوانده و در صفحه ایکس خود نگاشته که این موضوع «کاملاً تحقیرکننده» است.
علیاحمد جلالی، وزیر امور داخله پیشین افغانستان، گفته که تصمیم روسیه برای تبدیل شدن به اولین کشوری که رژیم طالبان را به رسمیت میشناسد، «یک اقدام امنیتی کمهزینه» است.
فوزیه کوفی، رییس حزب موج تحول و عضو پیشین مجلس نمایندهگان افغانستان، گفته که هر اقدام کشورها برای عادیسازی روابط با طالبان صلح به ارمغان نخواهد آورد، بلکه مصونیت از مجازات را مشروعیت میبخشد.
بسیاری از فعالین سیاسی و مدنی در رسانههای اجتماعی نیز تصمیم مسکو برای برسمیت شناسی طالبان را مورد انتقاد قرار داده و حمایت و تشویق تروریزم خواندهاند.
فعالین مدنی و سیاسی میگویند که مشروعیت یک حکومت از مردم گرفته میشود و مادامی که مردم افغانستان طالبان را برسمیت نشناسند، این گروه مشروعیت نخواهد داشت و اقدامات دیپلماتیک کشورها نمیتواند تضمین کننده مشروعیت یک رژیم و عامل بقای آن تلقی شود.
گفتنی است که روسیه در زمان جنگ طالبان علیه نظام جمهوریت نیز از طالبان حمایت میکرد و نشستهای متعددی برای اعطای اعتبار سیاسی و دیپلماتیک به طالبان برگزار کرد. به اعتقاد ناظران، حمایت مسکو از طالبان در راستای رقابت روسیه با امریکا صورت میگرفت.
با برگشت طالبان به قدرت، روسیه سفارت خود را در کابل نسبت و به فعالیت دیپلماتیک گسترده با طالبان ادامه داد. چندی پیش روسیه، طالبان را از فهرست گروههای تروریستی خود بیرون کرد که به باور آگاهان گامی در جهت زمینهسازی برای برسمیتشناسی طالبان تلقی میشد. روز گذشته، روسیه سفیر طالبان در مسکو را پذیرفت و متعاقب آن سفیر روسیه در کابل به وزارت خارجه طالبان ابلاغ کرد که رییس جمهوری روسیه رژیم این گروه را برسمیت میشناسد.
ناظران میگویند که اقدام روسیه در راستای تشدید تنشهای جیوپولتیک بویژه پس از حملات اخیر اسراییل به ایران است و میتواند بستر تنش و رقابت قدرتهای جهانی در افغانستان را بیشتر فراهم سازد.
طالبان همزمان با تلاش برای نزدیکی با روسیه و چین، از امریکا نیز حمایتهای مالی دریافت میکند و بسیاری از آگاهان معتقدند که این امر بیشتر طالبان را در محور رقابتهای جهانی قرار میدهد و آینده صلح و ثبات در افغانستان را مکدر میسازد.
طبق گزارشها، وزارت امور خارجه چین نیز امروز، از تصمیم روسیه برای برسمیتشناسی طالبان استقبال کرده است.
طالبان، تبلیغات وسیعی را به راه انداخته و تصمیم روسیه برای برسیمتشناسی رژیم این گروه را یک پیروزی و دستآورد بزرگ برای خود تعریف کردهاند. منتقدان اما میگویند که با توجه به ادعای جهاد طالبان بر پایه اعتقادات دینی، چگونه میتواند نزدیکی با کشوری که جهاد افغانستان در جنگ با آن، به منصه ظهور رسید، برای گروه ایدیولوژیکی مثل طالبان پیروزی باشد؟ پرسشی که به اعتقاد آگاهان، طالبان در حوزه گفتمانی و جنگ روایتها نمیتوانند به آن پاسخ بدهند و بلکه نشاندهنده تناقضی است که طالبان به عنوان یک گروه در آن گرفتار آمده است.
بسیاری از اعضای طالبان خود را مجاهد میدانند و به جنگ با نیروهای کفری افتخار میکنند. در منظومه اعتقادی جهادی افغانستان، روسیه یک کشور خصم پنداشته میشود که با اشغال نظامی افغانستان صدها هزار مجاهد را کًشت.