روز گذشته، اتحاد فعالان که تشکلی از فعالین حقوق بشر افغانستان است، در اعلامیهای، از حضور لابیگران طالبان در کشورهای اروپایی ابراز نگرانی کرده و خواستار بازنگری پروندههای مهاجرتی کسانی شد که در کشورهای اروپایی به طالبان لابیگری میکنند و از کابل به اروپا و بر عکس در رفت و آمد هستند.
در اعلامیه اتحاد فعالان آمده«با سقوط نظام جمهوری در افغانستان و سلطۀ گروه تروریستی طالبان بر سرنوشت مردم مظلوم کشور، موج تازهای از فعالیتهای سازمانیافته و هدفمند از سوی لابیگران این گروه در کشورهای غربی آغاز شده است. این تحرکات که در قالب لابیگری و زیر پوشش فعالیتهای رسانهای، مدنی و بهظاهر بیطرف صورت میگیرد، تلاشی آشکار برای تطهیر و مشروعیتبخشی به رژیمی زنستیز، قومگرا و ناقض بنیادینترین اصول حقوق بشر است.»
اعلامیه میافزاید:«در ماههای اخیر، شماری از چهرههای وابسته به طالبان با عناوینی همچون خبرنگار، تحلیلگر یا فعال مدنی، آزادانه به کابل سفر کرده و در محافل رسمی طالبان شرکت میجویند. آنان در مراسمهایی حضور مییابند که برای تجلیل از لشکرهای انتحاری این گروه برگزار میشود و در هماهنگی کامل با مقامات طالبان، تصویری تبلیغاتی، تحریفشده و وارونه از واقعیتهای تلخ جامعه افغانستان ارائه میدهند. این افراد میکوشند با سوءاستفاده از فضای باز و دموکراتیک کشورهای آزاد، چهرهای انسانی، قابل قبول و حتی «مترقی» از گروهی بسازند که دستانش به خون هزاران انسان بیگناه آغشته است و امروز نیز با تکیه بر سرکوب، ارعاب و تبعیض، بر ملت افغانستان حکومت میکند.»
هرچند در اعلامیه اتحاد فعالان از شخص خاصی نام گرفته نشده اما در رسانههای اجتماعی گاه گاهی از اینگونه افراد نام گرفته میشود و عکس، ویدیو و پیامهای آنان دست به دست میشود. افرادی که در اروپا زندگی میکنند و با درخواست پناهندگی «تهدید از جانب طالبان» به اروپا رفتهاند، اما در آنجا از طریق شبکههای اجتماعی به نفع طالبان فعالیت میکنند. آنان تلاش میکنند به جوامع اروپایی نشان دهند که طالبان یک گروه تروریستی و دهشتافگن و متعصب نیست. در واقع این تلاشها، در راستای وارونی سازی تصویری اصلی طالبان است.
البته لابیگران و کمپاینران طالبان دو دستهاند. دستهای که بیشتر در رسانههای اجتماعیاند و در واقع چهره رسانهای دارند و دستهای که در دالانهای دیپلماتیک و جامعه مدنی و سیاسی اروپا فعالاند و عنوان تحلیلگر، دییلمات، فعال حقوق بشر، فعال حقوق زن، فعال مدنی، مقام پیشین دولت و… دارند. از نمونههای رسانهای آن میتوان از فردی به نام جمیل قادری یاد کرد. کسی که در بلجیم به نفع طالبان کار میکرد و در نتیجه اعتراض اهالی رسانههای اجتماعی، اسنادش مورد بازنگری قرار گرفت و اخراج شد.
از نمونههای دسته دومی، میتوان از افرادی همچون مدینه محبوبی، عمران فیروز، محبوبه سراج و بلال فاطمی یاد کرد. اینها تحت عناوین مختلف در مسیر کابل و اروپا در رفت و آمد هستند و به اصطلاح در حوزه دیپلماسی فرهنگی طالبان فعال هستند. فعالیتهای اینها کمتر مشهود است. اینها به شکل سیتماتیک و مرموز کار میکنند. اینها در دهلیزهای قدرت کشورهای اروپایی راه دارند. نتیجه کارهای اینها به آسانی قابل دید نیست اما کارهای خطرناکی را انجام میدهند.
اتحاد فعالان در اعلامیه اخیر خود، از فعالیت همچو افراد«ابراز نگرانی عمیق» کرده و گفتهاند که این روند رو به گسترش است.
در اعلامیه آمده که«چنین تحرکاتی تهدیدی جدی علیه ارزشهای بنیادین حقوق بشر، بهویژه حقوق زنان، کودکان، اقلیتهای قومی و مذهبی، و همچنین امنیت روانی و اجتماعی جوامع مهاجر و پناهنده در اروپا – بهویژه در کشور آلمان – به شمار میرود.»
اعلامیه از «نهادهای بینالمللی مدافع حقوق بشر، رسانههای مستقل، و دولتهای اروپایی – بهویژه دولت فدرال آلمان» خواسته که«با احساس مسئولیت و هوشیاری، در برابر گسترش فعالیت افرادی که بهطور مستقیم یا غیرمستقیم در خدمت تطهیر چهره طالبان قرار دارند، اقدامات قاطع و مؤثر اتخاذ نمایند. لازم است پروندههای مهاجرتی برخی از این افراد با دقت بازنگری شود و با اعمال محدودیتهای قانونی و نظارتی، از سوءاستفاده سیاسی و تبلیغاتی آنان در خاک اروپا جلوگیری گردد، تا از گسترش افراطگرایی جلوگیری بهعمل آید.»
در این اعلامیه تصریح شده که «بیتفاوتی در برابر این پدیده، نهتنها خیانت به اصول جهانشمول حقوق بشر است، بلکه تهدیدی جدی برای امنیت فردی و جمعی هزاران پناهجوی افغانستانی محسوب میشود که از چنگال طالبان گریختهاند.»
با تایید آنچه به عنوان خواست و مطالبه اتحاد فعالان در اطلاعیه این نهاد مطرح شده، میتوان گفت که به صورت مشخص لابیگری لابیان طالبان در اروپا سه پیامد عمده و خطرناک دارد:۱- بر ظلم و جنایت و دهشتافگنی طالبان در داخل کشور پرده میافگند و این تصور را ایجاد میکند که وضع امنیتی و سیاسی و حقوق بشری افغانستان خوب است. تاثیر منفی این تصور این است که پروندههای مهاجرتی مهاجرانی که واقعن از ترس طالبان به اروپا رفته اند با مشکل بر میخورد.
۲- حضور طرفداران طالبان در اروپا، برای فعالین حقوق بشر و حقوق زنان و مخالفان طالبان در اروپا خطر جانی ایجاد میکند. نمونههایی وجود دارد که فعالین مدنی منتقد طالبان در اروپا مورد حمله قرار گرفتهاند.
۳- روند دادخواهی بشردوستانه و به ویژه حرکتهای اعتراضی زنان افغانستان که سالها با تقبل قربانیهای زیاد، در برابر سیاستهای ضد انسانی طالبان ایستادهاند، را به مشکل مواجه میسازد.
با توجه به نکات بالا، منطقی و درست این است که اسناد مهاجرتی همچو افراد مورد بازنگری جدی قرار گیرد.
نویسنده: بهرام بهین
